مهاجرت و کوچ اجباری اقوام سیستانی به ترکمن صحرا در سایه سیاستهای عصر قاجار و پهلوی[1]
امروزه کمتر کسی است که نداند مهاجرت سیستانیها به ترکمن صحرا به ظاهر بر اثرخشکسالی در سیستان بوده و آنقدر در بوق و کرنای آن دمیده شده که صفحات کنده شده داستان این مهاجرت را کسی ندیده و متوجه نشده است . برای اینجانب جای تعجب و شگفتی است که در کتب تاریخی به کرات ذکر شده که مهاجرت اقوام شاهسون از آذربایجان و اسکان در شمال خراسان جهت دفع فتنه ازبکان بوده ولی کسی نمی خواهد و یا اجازه ندارد در لابلای اسناد دولتی عصر پهلوی اول کنکاش کند تا علت واقعی و اساسی مهاجرت سیستانیها را به ترکمن صحرا بداند . آیا تنها علت آن خشکسالی بوده ؟ مگر این خشکسالیها در سنوات قبل از آن نبوده است ؟مگر در خشکسالیهای قبل از قرن حاضر ترکمن صحرا نبوده است ؟ و یا اصلا در آن موقع در ترکمن صحرا اساساً اقوام غز یا تغذغز نبوده اند ؟ تا لزومی هم بر مهاجرت سیستانیها احساس نشود . شاید در آن موقع اقوام شبهه ترک معروف به غزها فجایعی مرتکب نشده بودند که منجر به ظهور عباس گالشها شود و نیازی نبوده جهت برهم زدن توازن نژادی همچون حضور ترکها در شمال خراسان حضور سیستانیها هم در شرق مازندران آن موقع توجیه شود .
واقعیتی که بنا به خیلی از مصالح از ذکر آنها خودداری می شود . با توجه به اینکه این قوم شریف که مزین به ارادت خالصاله به خاندان عصمت و طهارت می باشند در روزگار امروز در این سرزمین به شدت مورد تبعیض قرار گرفته و با بدترین توهین ها مواجه می باشند که سرنوشت هر کدام از آنها دل دردمند انسانهای شریف را به درد می آورد . همان طوریکه به کاربران عزیز وعده داده بودم ناگفته های مهاجرت اجباری اقوام سیستانی را به منطقه گرگان و دشت به رشته تحریر دربیاورم ، به قول خودم عمل نموده ام منتهی جهت روشن شدن هرچه بیشتر ذهن خوانندگان و پژوهشگران لازم است پیشینه تاریخی و انسانی این خطه از ایران زمین را کنکاش نمایم تا بیشتر به اهمیت این مهاجرت ناخواسته و کوچ اجباری پی ببریم .
[1]- نویسنده : هامون
با تصحیح : آرزو علومی بایگی " کارشناس ارشد تاریخ و تمدن ملل اسلامی دانشگاه تهران "
ادامه مطلب
